ЛІТАРАТУРНА-КРЫТЫЧНЫЯ АРТЫКУЛЫ

Ой, ты поле, мое полюшко,

Ты раздолье, поле чистое.

По тебе шумит — волнуется,

Словно море, рожь зернистая.

Или:

Ах, пускай шумит дремучий лес,

Пускай солнце в тучу прячется.

Буйный ветер с ураганами

По загуменьям расплачется.

Или, наконец:

Не ушла ли радость за море,

Не в лесу ли заплуталася,

Не во мху ли, под колодою,

Во болотах закопалася.

Хорош и тот излюбленный его размер, при котором рифмы встречаются друг с другом через четыре строчки. Есть в этой области и другие, достойные внимания, приемы, но мы не будем останавливаться на них и перейдем к выводам, которые можно сделать из того, что было сказано выше.

*

*    *

Несомненно, что талант С. Д. Дрожжина и не велик и не самостоятелен. Во многих его произведениях совершенно ясно чувствуется влияние то Кольцова, то Некрасова, то Никитина,— в особенности Никитина. Но что же, это все хорошие образцы, и по ним не плохо учиться. Сегодня, в день его сорокалетнего юбилея, мы можем сказать, что учителям Дрожжина не будет стыдно за своего ученика. Он сразу взял верный тон; он описывал только то, что видел, и умел смотреть своими глазами; всегда на всем протяжении своей литературной деятельности он был прост, искренен и задушевен. «Задушевное слово» — вот лучшая характеристика его стихотворений.

[1913]

ЗА ТРЫ ГАДЫ

 

Агляд беларускай краснай пісьменнасці 1911 —1913 гг.

 

Кінуўшы вокам на спісак кніг, надрукаваных па-беларуску, памешчаны на акладцы якой-небудзь нашай кніжкі, бачым, што беларуская пісьменнасць расце. Заместа аднэй, выходзяць цэлых чатыры газеты («Наша ніва», «Саха», «Лучынка» «Bielarus»), з'явіліся ўжо тры зборнікі «Маладой Беларусі», дзе знаходзяць сабе прытулак вялікшыя творы, выдана шмат новых дробных кніжак і нават колькі немалых, каляндар беларускі друкуецца аж у 20 ООО экземп., залажылася выдавецтва, мэта каторага — друкаваць кніжкі да навучання ў школах, адкрылася беларуская кнігарня (кніжная крама) І т. д., і т. д.

Але не гэты ўзрост цікавіць нас, а ўзрост вартасці твораў нашых пісьменнікаў. Гляньма ж, што І як пішуць яны, ды папробуем ацаніць здабыткі гэтай іх працы.

Першае слова — аб Я. Купале і яго вялікай, пекна выданай кнізе вершаў «Шляхам жыцця». 3 радасцю бачым, што талент Купалы развіваецца, з'яўляюцца новыя мэты, новыя спосабы творчасці, новыя формы і вобразы. Не толькі нядоля нашай вёскі ды нацыянальныя справы Беларушчыны цікавяць яго. Ужо і краса прыроды і краса кахання знайшлі сабе месца ў яго творах. Там-сям прабіваецца жывы гумар. Есць колькі санетаў (праўда, не зусім бездаганных), баек, вершаў накшталт народнай песні; ёсць пробы скарыстаць з народных сімвалаў і т. д. Глаўнае ж тое, што ўсё тэта ў многіх вершах Купалы зроблена надзвычайна пекна, з праўдзівым умением ды з вялікім пад'ёмам пачуцця. Часта-густа спатыкаецца прыгожая будова верша, цікавая па спляценню строк, расстаноўцы рыфм, ужыванню цэзур; ражнастайнасць рытмаў з іх усягдаш-няй лёгкасцю ды моцным разгонам; краса, свежасць і паўназычнасць рыфм, звінячых не толькі на канцы, але і пасярэдзіне строк; гучнасць слоў, падабраных да верша, і шмат што іншае.


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 [18] 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46